Tiyatro yazarı Güngör Dilmen KALYONCU 8 temmuz 2012 de vefat etti. Güngör dilmen türk tiyatrosunun ustalarındandı eserleri ile hep ön planda idi. Güngör dilmenin kısa hayatı ve sanatçı kişiliği hakkında kısaca bilgi vermek gerekirse

Güngör Dilmen Kimdir ? Hayat Hikayesi

Güngör Dilmen KALYONCU (1930 Tekirdağ – 8 Temmuz 2012 İzmir)

Bilinen adıyla Güngör DİLMEN, (1930 – Tekirdağ) Oyun yazarı, dramaturg.İstanbul İngiliz Ortaokulu’ndan ve Çapa Lisesi’nden mezun olduktan sonra başta kimya bölümü okuyan Dilmen daha sonra fikrini değiştirip filoloji bölümünden mezun olmuştur. Yaptığı bu karar değişikliğini kendisi bir röportajında şöyle ifade eder:“’Oyun yazmak istiyorum.’ dedim kendime; ama kaynağına gitmek gerekiyordu. Kimya bölümünden İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Klasik Filoloji Bölümü’ne geçtim.” (Altın, 2006)Yazarın tiyatroyla tanışması 13-14 yaşlarında Shakespeare’i okuması ve çok etkilenmesiyle olur. “Ben tiyatroya kapıdan değil bacadan girdim.” sözleriyle bu olayı anlatır. (Altın, 2006)Tel-Aviv’deki Habimah Tiyatrosu’nun misafiri olarak bir süre için İsrail’e gitti, sonra Yunan Hükümeti’nin yardımıyla Atina’da bir müddet kalarak Epidauros’ta klasik Yunan tragedyalarının sahneye konuş çalışmalarını izledi. 1961’de Fulbright bursuyla Amerika’ya Yale Tiyatro Okulu’na gidip, tiyatro yazarlığından çok rejisörlük, sahne ışığı, dekor gibi dallarla ilgilendi. Halen İstanbul üniversitesi Devlet Konservatuarı Tiyatro Bölümü’nde öğretim görevlisidir okubil.

Konularını genellikle tarihten ve mitolojiden alan oyunlarında kullandığı gelişmiş dil ve tekniklerle dikkati çeken oyun yazarı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Klasik Filoloji Bölümü’nü 1960’ta bitirdi. Ertesi yıl burs alarak gittiği ABD’de, tiyatroda ışıklandırma teknikleri ve oyun yazarlığı eğitimi gördü. Aynı yıl Tel Aviv’deki Habimak Tiyatrosu ile Yunanistan’daki Kraliyet Tiyatrosu’nda (bugün Ulusal Tiyatro) araştırmalar yaptı. 1964’te İstanbul Belediye Şehir Tiyatrosu’nun ışıklandırma bölümüne girdi. 1966’da işine son verilince İstanbul Radyosu’nda dramaturgluğa başladı. 1971’de İngiltere’de Durham Üniversitesi’nde, 1982-83’te Anadolu Üniversitesi’nde ders verdi. 1976-80 arasında İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda dramaturgluk ve Araştırma-İnceleme Bölümü başkanlığı yaptı.

Sponsorlu bağlantılar

Dilmen, yapıtlarında mitolojiden ve tarihten en çok yararlanan yazarlardandır. Midas üçlemesinin ilk oyunu olan Midas’ın Kulakları, 1959’da Sinema-Tiyatro dergisinin açtığı yarışmada birinci seçildi ve aynı yıl Gençlik Tiyatrosu’nda, ertesi yıl da Devlet Tiyatrosu’nda sahnelendi. Dilmen’in en tanınmış yapıtı olan ve Kral Midas’ın kişiliğinde büyüklük tutkusunu başarıyla sergileyen oyun, Ferit Tüzün’ün müziğiyle iki perdelik bir opera haline getirildi ve 1978’de İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nde sahneye kondu. Üçlemenin öteki oyunları Midas’ın Altınları (1969) ile Midas’ın Kördüğümü (1975) Devlet Tiyatrosu sahnelerinde oynandı. Dilmen, Akad’ın Yayı (Devlet Tiyatrosu, 1967), Kurban (Gülriz Sururi-Engin Cezar Tiyatrosu, 1967 ve Devlet Tiyatrosu, 1980), Deli Dumrul (Devlet Tiyatrosu, 1979), Ben, Anadolu (Kenter Tiyatrosu, 1985) gibi oyunlarında da mitolojiden yararlandı. Ben, Anadolu, T. S. Halman tarafından I, Anatolia adıyla İngilizce’ye çevrildi (1991) ve Londra’da da sahnelendi. Gülriz Sururi-Engin Cezar Tiyatrosu’nca oynanan Canlı Maymun Lokantası (1964, 1993) ise Batı dünyasının gelişmişlik ve gelişmemişlik kavramlarıyla Doğu’nun madde ve duygu kavramlarını karşı karşıya getirir.

Dilmen’in Türkiye’nin yakın tarihiyle ilgili oyunu İttihat ve Terakki, Gülriz Sururi-Engin Cezar ve Dormen tiyatrolarının ortak yapımı olarak 1969’da sergilendi. Öteki tarihsel oyunları arasında Bağdat Hatun (Devlet Tiyatrosu, 1974, 1980), Hasan Sabbah (1983) ve Mithat Paşa sayılabilir. Dilmen’in “Devlet ve İnsan” adlı oyunu Orhan Asena’nın “Yıldız Yargılanması”yla birlikte Devlet ve İnsan/Yıldız Yargılanması (1990) başlığıyla yayımlandı. Bütün oyunları Toplu Oyunları (1993-98, 4 cilt) adı altında yeniden basıldı. Dilmen’in ayrıca Kuyruklu Masallar (1979, 1995) ve Mavi Orman adlı çocuk kitapları vardır.

Güngör Dilmen KALYONCU Eserleri

• Ayak Parmakları (1960)
• Avcı Karkap (1960)
• Canlı Maymun Lokantası (1964) -Halkevleri Genel Merkezi Şinasi Efendi Tiyatro Ödülü-
• Midas’ın Kulakları (1965) -Sinema-Tiyatro dergisinin bir perdelik oyun yarışmasında birincilik-
• Kurban (1967) -İlhan İskender Armağanı-
• Anzavur (1970) -Yunus Nadi Armağanı’nı Oktay Arayıcı ile paylaştı-
• Bağdat Hatun (1982)
• Deli Dumrul (1982) -Muhsin Ertuğrul Oyun Ödülü-
• Akad’ın Yayı (1982)
• Ak Tanrılar (1983) -TDK Tiyatro Ödülü-
• Hasan Sabbah (1983)
• Küp Hamit (1967)
• İttihat ve Terakki (1969)
• Midas’ın Altınları (1969)
• Midas’ın Kördüğümü (1975)

Güngör Dilmen KALYONCU Ödülleri

• Sinema – Tiyatro Dergisi, 1959, Birincilik ödülü, Midas’ın Kulakları
• Halkevleri Genel Merkezi, 1963, Şinasi Efendi Tiyatro Ödülü, Canlı Maymun Lokantası
• İlhan İskender Armağanı, 1967, Kurban
• Yunus Nadi Armağanı, 1970, Anzavur
• Türk Dil Kurumu, 1975, Ak Tanrılar
• Muhsin Ertuğrul Oyun Ödülü, 1979, Deli Dumrul
• Enka Sanat Ödülleri, 1984, Devlet Ve İnsan
• Uluslararası Endüstri ve Ticaret Bankası Tiyatro Oyunu Yarışması, 1984, Birincilik,
• Ulvi Uraz Tiyatro Ödülü, 1986, Ben Anadolu: Söylenceden Gerçeğe
• İş Bankası Tiyatro Büyük Ödülü, 1988, Aşkımız Aksaray’ın En Büyük Yangını
• İsmet Küntay ödülü, 1990, Aşkımız Aksaray’ın En Büyük Yangını
• Kültür Bakanlığı Ödülü, 1990, Troya İçinde Vurdular Beni